Poznaj Sprawiedliwy Handel.

Kategoria: Trendy, Dodano: 2011-03-07 11:21   Bookmark and Share

Codziennie kupujemy owoce pochodzące z niewielkich poletek Afryki, Azji i Ameryki Południowej. Czy możliwe jest, żeby za spożywaną przez nas herbatę, kawę, kakao czy banany uprawiający je rolnik otrzymał godziwą zapłatę? Sprawiedliwy Handel, ruch działający od wielu lat na całym świecie, od kilku lat co raz bardziej popularny w Polsce, odpowiada TAK.




Jedną z większych przyjemności, jakie znam, to filiżanka mocnego, aromatycznego i dobrze zaparzonego espresso. Za dobrą kawę jestem gotów sporo zapłacić. Każdego dnia na świecie spożywamy ponad 2 mld kubków tego napoju. Wygląda na to, że to dobry interes, nic tylko brać się za uprawę kawowca. Otóż niekoniecznie.


O sytuacji etiopskich rolników, kraju będącego kolebką kawy i jednocześnie miejscem pochodzenia jej najszlachetniejszych odmian opowiada słynny dokument Black Gold. Jego bohater – Tadesse Meskela przebywał w Polsce w październiku 2010 r. na zaproszenie Stowarzyszenia Lokalnych Ośrodków Twórczych. Jak się okazuje, wielu etiopskich rolników, pomimo ciężkiej pracy i produkcji najwyższej jakości kawy nie jest w stanie wyżywić, ubrać ani posłać do szkoły swoich dzieci. Balansując na granicy przetrwania, pozbawieni środków transportu, dostępu do informacji są łatwym łupem dla pośredników pracujących w interesie największych importerów, którzy mają jeden prosty cel: kupić jak najwięcej, jak najtaniej.

Od pomocy ubogim są organizacje charytatywne. Brzmi to logicznie, ale tak naprawdę nie działa. Ludzie tracą szacunek do siebie i swojej pracy. Zamiast się rozwijać coraz bardziej uzależniają się od zewnętrznej pomocy, potrzebują jej coraz więcej.




Sprawiedliwy Handel (Fair Trade) działa na rzecz odwrócenia tej tendencji. Postuluje, żeby zamiast wykorzystywać trudne położenie producenta zaoferować mu szczególne warunki współpracy, dzięki którym jego pozycja się wzmocni, jego lokalna wspólnota się rozwinie i usamodzielni. Standardem jest uczciwość Z tego względu Sprawiedliwy Handel proponuje ustanowienie określonych standardów w relacjach handlowych z niewielkimi producentami z najuboższych krajów, tak by ich uczestnictwo w wolnym, globalnym rynku stawało się bardziej częścią rozwiązania niż problemu. Są to tzw. Standardy Fair Trade.

Do najbardziej popularnych należą:

■ Cena minimalna Fair Trade. Gwarantują rolnikowi i jego rodzinie przetrwanie w sytuacji, kiedy ceny rynkowe spadają poniżej kosztów zrównoważonej produkcji.

■ Premia Fair Trade. Zależna od wielkości sprzedaży dodatkowa zapłata, której celem jest inwestowanie w rozwój społeczności lokalnej. Zwykle przeznaczana na budowę szkół, szpitali, dróg czy doprowadzenie prądu. Premie Fairtrade są wypłacane zorganizowanym grupom rolników i pracowników rolnych (najczęściej zrzeszonym w spółdzielnie).

■ Długoterminowa umowa z producentem. To umożliwia mu planowanie i rozwój. Jeżeli producent tego potrzebuje, część zapłaty za pochodzące z jego upraw płody powinien otrzymać od importera z góry, tak by mógł sfinansować produkcję.

Sprawiedliwy Handel stawia również pewne wymogi spółdzielniom rolniczym, które chcą działać w jego ramach. Organizacje takie nie mogą dyskryminować swoich członków ze względu na płeć, wyznanie czy pochodzenie. Decyzje co do przeznaczenia premii Fair Trade muszą być podejmowane demokratycznie. Proces uprawy i produkcji musi odbywać się w poszanowaniu dla człowieka i środowiska naturalnego – pracownicy muszą być odpowiednio wynagradzani, niedozwolona jest praca niewolnicza ani praca dzieci.

Wykorzystana szansa.

Dobrym przykładem wpływu Sprawiedliwego Handlu jest Spółdzielnia Kuapa Kokoo założona w 1993 r. w Ghanie przez 200 rolników z 22 wsi. Dzisiaj Kuapa Kokoo to unia spółdzielni działająca na skalę całego kraju, zrzeszająca ponad 50 tys. rolników, 38% z nich to kobiety. Są oni także współwłaścicielami Divine Chocolate Ltd., brytyjskiej firmy produkującej czekoladę. Ze względu na to, że sprzedaż ich produktów odbywa się w ramach Sprawiedliwego Handlu, otrzymują za nie lepszą cenę, a dodatkowy przychód inwestują w rozwój lokalnej społeczności. Ponad to mają udziały w zyskach firmy Divine i silniejszy głos w biznesie związanym z kakao.



Oto historia jednej z kobiet z Kuapa Kokoo:
„Nazywam się Cecilia Appianim. Mam 47 lat. Mam trójkę dzieci, córkę i dwóch synów. Mieszkam w wiosce Asemtem w Regionie Centralnym. Sprawiedliwy Handel bardzo nam pomógł. Dzięki niemu kobiety mogą brać udział w każdym wydarzeniu. Wcześniej tak nie było. Zostawałyśmy w domu i tylko przyglądałyśmy się mężczyznom. Pracowałyśmy razem z naszymi mężami, a oni zabierali całe pieniądze. Kiedy przychodziło do płacenia za szkołę czy kupowania jedzenia, mówili, że pieniądze się skończyły. Ale Kuapa otworzyła nam oczy, zrozumiałyśmy, że wszystko powinno być dzielone po równo. Jeśli mężczyzna ma prawo głosu, ma je także kobieta. Jeżeli mężczyźni zbierają się, aby podjąć decyzję, kobiety też biorą w tym udział. Teraz jesteśmy silne i mężczyźni nie mogą już nas oszukiwać. Dzisiaj jestem skarbnikiem ogólnokrajowym Kuapa Kokoo a także sekretarzem wioski. Skupuję kakao w mojej wiosce. Pokazuję farmerom, jaką otrzymają zapłatę, sprawdzam ich ziarna, by przekonać się, czy są wysokiej jakości, upewniam się, że wiedzą, że ważenie odbywa się za darmo i nie będą oszukani. Jestem pierwszą kobietą-sekretarzem w mojej wiosce. Wcześniej tylko mężczyźni konkurowali ze sobą. Teraz, kiedy jestem sekretarzem, więcej ludzi sprzedaje kakao Kuapie. Kobiety opowiadają swoim mężom, jak dużo Kuapa dla nich zrobiła, dlatego i oni przynoszą do nas swoje kakao. Dzięki Fair Trade prowadzimy wiele projektów dla kobiet. Robimy mydło, t-shirty, batik, uprawiamy rośliny i sprzedajemy to wszystko. Część pieniędzy wpłacamy do wspólnej kasy – na wypadek zdarzeń losowych lub by opłacić szkołę dla naszych dzieci”.




To się opłaca.

Korzenie ruchu Sprawiedliwego Handlu sięgają lat 40. ubiegłego wieku. Jego pionierzy byli często związani z kościołami i misyjnymi organizacjami chrześcijańskimi, co nie jest zaskoczeniem, skoro przykazanie, by troszczyć się o ubogiego jest w Biblii podkreślane w ponad 2 tys. wersetów. Dziś Sprawiedliwy Handel jest ruchem o zasięgu globalnym. Działa w imieniu ponad miliona rolników z ponad 50 krajów Globalnego Południa. Ich produkty sprzedawane są już nie tylko w tysiącach małych sklepów dla pasjonatów, ale i w głównych sieciach handlowych. Fair Trade wywiera wpływ na politykę wielkich korporacji. W Wielkiej Brytanii 100% kawy oferowanej przez Starbucks posiada certyfikat Fairtrade, podobnie jak sprzedawane tam czekolady Dairy Milk firmy Cadbury czy batony Kitty Kat firmy Néstle. Te świeże jeszcze decyzje są związane z naciskiem, jaki na wielkie korporacje przez dobrych kilkanaście lat wywierały coraz liczniejsze rzesze świadomych i odpowiedzialnych konsumentów.

U nas w powijakach.

Produkty Sprawiedliwego Handlu są w Polsce dostępne już od kilku lat dzięki działalności organizacji zrzeszonych w Koalicji Sprawiedliwego Handlu. Można je zakupić w sklepach prowadzonych przez te organizacje, a od niedawna także w niektórych dużych sieciach handlowych.

Czy Sprawiedliwy Handel przyjmie się w Polsce, zależy od nas, mieszkańców kraju będącego w grupie najbardziej rozwiniętych państw świata. Jak to powiedział Ben Gates, bohater filmu Skarb Narodów: „Jeżeli coś jest nie tak, ci którzy mogą coś zrobić, mają obowiązek coś zrobić”. Nic dodać, nic ująć. Zapraszam na zakupy. Sprawiedliwe oczywiście.

Autor: Krzysztof Słaboń.


Kilka ważnych definicji!

Sprawiedliwy Handel to partnerstwo w handlu oparte na dialogu, przejrzystości i szacunku, które dąży do większej równości w handlu międzynarodowym. Przyczynia się do zrównoważonego rozwoju, oferując lepsze warunki handlowe i broniąc praw marginalizowanych producentów i pracowników Globalnego Południa. Organizacje Sprawiedliwego Handlu, przy wsparciu konsumentów, są aktywnie zaangażowane we wspieranie producentów, podnoszenie świadomości w społeczeństwie i prowadzenie kampanii na rzecz zmian w regułach i praktykach na konwencjonalnym rynku międzynarodowym. Produkcja i sprzedaż towarów Sprawiedliwego Handlu odbywa się zgodnie z tymi zasadami. Tam, gdzie to możliwe, są one weryfikowane przez niezależne i godne zaufania systemy.

Produkty Fair Trade.
Najbardziej popularny system certyfikacji i oznaczania produktów Sprawiedliwego Handlu jest zarządzany przez organizację FLO International. Więcej informacji: www.fairtrade.net.

Organizacje Fair Trade.
WFTO (World Fair Trade Organization) zrzesza ponad 350 organizacji wspierających Sprawiedliwy Handel w 70 krajach
na całym świecie. Jest platformą kontaktu i promocji (m.in. organizuje Światowy Dzień Sprawiedliwego Handlu), a także zabiera głos w imieniu ruchu sprawiedliwego handlu na forum publicznym i międzynarodowym. Przyznaje swoim członkom, spełniającym określone standardy certyfikat organizacji sprawiedliwego handlu Fair Trade Organization Mark. Więcej informacji: www.wfto.com.

Koalicja Sprawiedliwego Handlu.
W skład koalicji wchodzą organizacje pozarządowe, firmy i osoby indywidualne zaangażowane w popularyzację idei
Sprawiedliwego Handlu w Polsce. Na stronie koalicji znajduje się listę miejsc, w których można kupić produkty Sprawiedliwego Handlu, a także wiele cennych informacji, aktualności i linków. Więcej informacji: www.fairtrade.org.pl.


, Fair Trade,
, Fair Trade,
, Fair Trade,
, Fair Trade,
, Fair Trade,
, Fair Trade,
Kolumbijska plantacja kawy.
, Fair Trade,
, Fair Trade,
, Fair Trade,
Targ rolników w Kolumbii.
, Fair Trade,

drukuj  »  poleć artykuł znajomemu  »  Bookmark and Share   »  do góry